Kai Bumann dyrygent
Orkiestra Symfoniczna Polskiej Filharmonii Bałtyckiej

GUSTAV MAHLER IX Symfonia D-dur

Maestro Kai Bumann od 2008 roku jest głównym dyrygentem orkiestry Polskiej Filharmonii Bałtyckiej i szefem artystycznym instytucji. Jest pomysłodawcą cyklu „Symfonie Mahlera” z autorskimi słowami Mahlera w podtytule „mój czas jeszcze nadejdzie…” Od listopada 2008 roku dyrygował niemal wszystkimi mahlerowskimi symfoniami („Pierwszą” poprowadził Maestro Gabriel Chmura). IX Symfonia zamyka niezwykle popularny wśród Melomanów cykl, który został wzbogacony o Pieśni „Des knaben Wunderhorn” i „Das Lied von der Erde”.    

Dzieła Gustava Mahlera, austriackiego kompozytora i dyrygenta przełomu XIX i XX w. posiadają monumentalne konstrukcje i olbrzymi, doskonale wykorzystany aparat wykonawczy. Często obok dużego składu orkiestry występuje w nich chór i soliści. Szczytowym i kulminacyjnym dziełem jest VIII Symfonia Tysiąca, nazwana tak ze względu na ilość artystów biorących udział w wykonaniu (VIII Symfonia wykonana była w Gdańsku w grudniu 2011 r.). Po Symfonii Tysiąca Mahler Mahler skierował się ku pogłębieniu strony emocjonalnej i wyrazowej swoich kompozycji. Olśniewającą i monumentalną instrumentację zastąpił mniejszymi składami wykonawców, interesował się nowymi trendami w muzyce, czego przykładem  jest właśnie IX Symfonia.

Kiedy Gustav Mahler kończył I Symfonię w roku 1888, cała Europa zachwycała się symfoniami Brahmsa, Brucknera, Czajkowskiego, Dworzaka, poematami symfonicznymi Liszta czy dramatami Wagnera. Kiedy Gustav Mahler w roku 1909 zakończył pracę nad  IX Symfonią, Schönberg napisał Pierrot lunaire,  Berg Pięć pieśni orkiestrowych, Debussy Images i Jeux, a Ravel Dafnis i Chloe.

IX Symfonia była ostatnim dziełem symfoniczny ukończonym przed śmiercią w roku 1911. Przelewając na papier nuty, Mahler wiedział, że niewiele pozostało mu już z życia. „Do widzenia moja lutnio” – zapisał na jednej z ostatnich stron partytury.Prawykonanie  pod dyrekcją Bruno Waltera odbyło się w Wiedniu już rok po śmierci kompozytora.

IX Symfonia była niezwykle ceniona przez awangardzistów szkoły wiedeńskiej – Schönberga, Berga i Weberna, jest jednym z dzieł zwiastujących nowy styl w muzyce – neoklasycyzm.

Pierwsze dźwięki IX Symfonii Leonard Bernstein przyrównuje  do obrazu nieregularnie bijącego serca Mahlera. Alban Berg tak pisał o symfonii Mahlera: „To najpiękniejsza rzecz, jaką napisał Mahler. Wyraża ona ogromną miłość do tej ziemi, tęsknotę, by żyć na niej w pokoju... zanim nadejdzie śmierć. Bo nadchodzi ona nieubłaganie. Cała ta część jest przeczuciem zbliżającej się śmierci. Powraca ono nieustannie... a najsilniej w tym niesamowitym miejscu, gdzie staje się pewnością...”

„Mój czas jeszcze nadejdzie…”  Gustav Mahler

Przez większość krytyków uważany jest za jednego z najwybitniejszych symfoników w historii muzyki. Za życia ceniony był przede wszystkim jako dyrygent. Jego kompozycje nie były wówczas akceptowane przez muzyczne środowisko Wiednia. Dziełami Mahlera zaczęto interesować się i doceniać je dopiero w II poł. XX wieku. Symfonika Mahlera przeżywa obecnie swój renesans. Jego dzieła są chętnie wykonywane i przyciągają do sal koncertowych wielu melomanów.