Historia Ołowianki

Siedzibą Polskiej Filharmonii Bałtyckiej w Gdańsku jest zespół budynków po dawnej elektrociepłowni z końca XIX wieku, który wraz z zabytkowym Spichlerzem Królewskim z roku 1606 tworzy Gdańskie Centrum Muzyczno-Kongresowe na wyspie Ołowianka. Usytuowana w bezpośredniej bliskości Starego Miasta wyspa staje się ośrodkiem promocji i prezentacji miasta Gdańska oraz całego regionu.

 

Nowatorskie przedsięwzięcie, jakim jest realizacja zamiany obiektu przemysłowego na kulturalny, miało swój początek w roku 1993, kiedy funkcję Dyrektora Naczelnego Polskiej Filharmonii Bałtyckiej w Gdańsku objął prof. Roman Perucki. Po miesięcznej podróży już miałem wracać do kraju, gdy przyjaciele zaprosili mnie do oddalonej o 150 km od Sztokholmu miejscowości Norrkoeping. Na wyspie, w budynkach po starej elektrociepłowni mieściła się filharmonia z wodospadem, pośrodku obszernego foyer. A oprócz niej - muzeum, restauracje, tawerny i puby - słowem, prawdziwe centrum kulturalne. Wtedy pomyślałem o wyspie Ołowiance i o starej elektrociepłowni, która miała ulec likwidacji. Dlaczego by nie zbudować czegoś takiego w Gdańsku? Natychmiast po przyjeździe, gdy tylko zszedłem z promu, pojechałem na Ołowiankę. Popatrzyłem i powiedziałem sobie - tutaj zbudujemy nową filharmonię! - wspomina dyrektor.

 

Kompleks miejskiej elektrowni na Ołowiance wybudowała w latach 1897-98 berlińska firma Siemens & Halske, a dalsza rozbudowa trwała do 1913 roku. Budynek z cegły zachwycał dekoracyjną neogotycką fasadą zdobioną rozetami, flankami, wieżyczkami, a nawet dwiema basztami. W ostatnich wojennych miesiącach roku 1945 obiekt doznał poważnych zniszczeń. Uruchomiona ponownie w sierpniu 1945 roku elektrownia funkcjonowała aż do momentu jej zamknięcia w roku 1996.

 

8 kwietnia 1998 roku Polska Fiharmonia Bałtycka otrzymała pomieszczenia po miejskiej elektrowni. Tegoż samego roku rozpoczęły się pierwsze prace adaptacyjne nowej siedziby Filharmonii Bałtyckiej, siedziby na którą czekano pół wieku. Autorem koncepcji architektonicznej Gdańskiego Centrum Muzyczno-Kongresowego na Ołowiance jest Gdańszczanin - arch. Marcin Kozikowski (KD Kozikowski Design). Już w rok później oddano do użytku Amfiteatr na Ołowiance z lożą na 120 miejsc i możliwością przyciągnięcia nawet 12 tys. melomanów na przeciwległym Targu Rybnym nad Motławą. W roku 1998 odrestaurowano także Spichlerz Królewski, w którym początkowo mieściła się sala prób orkiestry i biura PFB, a obecnie funkcjonuje trzygwiazdkowy Hotel Królewski. Równolegle trwały prace przy budowie Sali Kameralnej na 180 miejsc, które ukończono w 2002. Sala ta jest dziś szczególnie ceniona wśród muzyków ze względu na swe walory akustyczne.

 

Niewątpliwie sercem Polskiej Filharmonii Bałtyckiej jest Sala Koncertowa na 970 miejsc z centralnie położoną sceną na wzór amfiteatrów greckich. Zamysł architektoniczny nawiązuje do powstałej w latach 60-tych sali filharmonii berlińskiej i późniejszej sali koncertowej w Manchesterze. Orkiestra symfoniczna PFB zagrała po raz pierwszy w niewykończonej jeszcze sali we wrześniu 2003 ("Koncert na budowie"), a od grudnia tegoż roku muzycy już na stałe stali się gospodarzami koncertowego wnętrza. W czerwcu 2004 dzięki pasji i staraniom Dyrektora Romana Peruckiego zabrzmiały po raz pierwszy w sali koncertowej 95-głosowe organy symfoniczne wykonane przez szwajcarską firmę Kuhn w roku 1955. Sprowadzone z katedry w Lozannie, zamontowane i ulepszone, po wykończeniu wnętrza koncertowego i osiągnięciu zamierzonej akustyki, będą największymi i najlepszymi organami filharmonicznymi w Polsce. Ostateczne oddanie do użytku Sali Koncertowej i przyległych powierzchni przewidziane jest na początek 2006 roku.

 

W chwili obecnej Polska Filharmonia Bałtycka posiada już niezbędne do funkcjonowania instytucji zaplecze administracyjno-socjalne, garderoby, 6 sal ćwiczeń dla orkiestry, pomieszczenia dla solistów i wykonawców oraz salę prasową. W perspektywie powstanie również profesjonalne studio nagrań z wyposażeniem porównywalnym do Studia im. Witolda Lutosławskiego w Warszawie.

 

Sala Koncertowa Polskiej Filharmonii Bałtyckiej ma również przeznaczenie jako sala kongresowa mogąca pomieścić blisko 1200 osób. Został zamontowany w niej system tłumaczeń symultanicznych, estradowe oświetlenie i nagłośnienie oraz system projekcji statycznej i dynamicznej. Specjalnie zaprojektowane ruchome podsufitowe ekrany oraz materiały wykończeniowe sali pozwalają na dowolną konfigurację akustyki. Dla potrzeb międzynarodowych kongresów, konferencji, zjazdów oraz sympozjów powstały również dwie sale konferencyjne na 200 i 180 miejsc wspomagane najnowocześniejszą techniką komunikacji medialnej, a 2-kondygnacyjne foyer przyległe do sali koncertowe jest doskonałą przestrzenią do prezentacji wystaw wielkogabarytowych oraz organizowania bali sylwestrowo-karnawałowych. Powstała również piętrowej restauracja Filharmonia.

 

Gdańskie Centrum Muzyczno-Kongresowe na Ołowiance jest także atrakcyjnym miejscem wypoczynku i spacerów dla Gdańszczan. W celu lepszego skomunikowania wyspy z głównym Miastem przebudowane zostały ulice, dojścia i dojazdy, dodatkowe parkingi, a dookoła Ołowianki został wykonany ciąg pieszy z widokiem na panoramę Starego Gdańska. Mamy nadzieję na szybkie skomunikowanie wyspy z drugim brzegiem Motławy ...